In Guantanamo

19/03/2010 - 11:48

Telkens wanneer een bewaker in contact komt met een gedetineerde, draagt hij handschoenen en een spuwmasker. Om hun ogen, neus en mond te beschermen. “Ze gooien met hun uitwerpselen en hun urine, ze spuwen op je. Soms zijn er meer dan tien aanvallen op een dag. Ze haten ons, omdat we Amerikaanse soldaten zijn.” Aan het woord is Kevin, bewaker in een afdeling met onhandelbare gedetineerden in de gevangenis van Guantanamo Bay. In totaal zijn er acht van die kampen.

Faroek Özgünes reisde naar Cuba en kreeg er vier kampen te zien, waaronder het beruchte Kamp X-Ray. Daar zaten begin 2002 gedurende vier maanden de gevaarlijkste verdachten van Al Qaida en de Taliban.

Admiraal Tom Copeman, de kampcommandant van Guantanamo, verdedigt het gevangenissysteem: “We zitten met een uitzonderlijke oorlog, niet van staat tegen staat, maar van land tegen terroristen. Wij denken dat we een wettelijk en menselijk systeem hebben uitgedokterd om mensen vast te houden die ons land hebben aangevallen op 11 september.”

Guantanamo Bay ligt op Cubaans grondgebied, maar het is al meer 100 jaar een marinebasis van het Amerikaanse leger. Er zijn zo’n 7.000 militairen gestationeerd. Het heeft alles weg van een kleine Amerikaanse stad met scholen, een kerk, brandweer, MacDonalds, supermarkten, sportvelden. Maar Guanatanamo Bay herbergt ook de beruchtste gevangenissen voor terreurverdachten.

Het heeft maanden geduurd eer Telefacts Crime de toelating kreeg om de basis en de gevangeniskampen te bezoeken. Voor we vertrekken moeten we schriftelijk toestemming geven dat het leger ter plaatse al onze beelden mag bekijken en zelfs wissen. Toch blijft het opmerkelijk dat de pers wordt toegelaten. “We willen transparantie”, zegt persverantwoordelijke Maria Blanchard. “Ze kunnen wel zeggen dat we de gevangenen misbruiken en mishandelen. Maar nu kunnen jullie zelf zien dat dat niet het geval is.” Tijdens ons bezoek zal ze geen seconde van onze zijde wijken.

Momenteel verblijven er nog zo’n 190 gevangen op Guantanamo. “35 van hen wachten op hun proces, een vijftigtal zullen nooit vrijkomen en de rest komt in aanmerking om te worden overgebracht naar het buitenland. België is een van de landen die een ex-gedetineerde van Guantanamo heeft opgevangen.

President Barack Obama kondigde in januari van 2009 de sluiting van de gevangenissen aan binnen het jaar, maar die deadline is overschreden en het transferprogramma loopt vertraging op door tal van juridische kwesties.

Faroek Özgünes bezoekt onder meer Kamp Vier, dat is het kamp voor de heel meegaande gedetineerden. Ze leven in gemeenschap en mogen 20 uur per dag uit hun cel. “Van middernacht tot 4 uur 's ochtends moeten ze binnen blijven. De andere uren kunnen ze doorbrengen op de binnenplaats, voetballen, basketballen, lopen, hun was doen, samen zijn met hun broeders, samen eten en bidden”, zegt Maria Blanchard.

Kamp Vijf is een high security-kamp. “De bewakers hebben een nummer en de gedetineerden ook, waarmee ze elkaar aanspreken. Dat beschermt de identiteit van de bewakers en van de gedetineerden”, zegt Blanchard. De controle in dit kamp is uiterst streng. “Elke zestig seconden, de klok rond, komt er een bewaker kijken naar de gedetineerde, waar hij ook is in de afdeling”.

De gedetineerden krijgen de keuze uit zes verschillende maaltijden. Ze mogen tv kijken, er is een bibliotheek met 5.000 boeken in zeven talen. Ze kunnen kranten lezen of spelletjes spelen. Het leger doet alles om het hen tijdens hun gedwongen verblijf naar hun zin te maken. Maar sommige gedetineerden gaan in hongerstaking, uit protest tegen hun opsluiting. “Dat is hun goed recht”, zegt de kampoverste van Kamp Vijf, “maar wij geven ze dan wel sondevoeding. Dat is vloeibaar voedsel in zes verschillende smaken. Als ze een boer laten, proeven ze het verschil tussen romige notensmaak en aardbei.”

Ontdek meer over Telefacts

Meer video's van Telefacts

43min
Wo, 06/12/2017
41min
Wo, 29/11/2017
46min
Wo, 22/11/2017
39min
Wo, 15/11/2017

Nieuwe fragmenten

Bekijk volledige afleveringen

Telefacts

Telefacts, vanaf woensdag 6 september 

Julie Colpaert leidt elke week spraakmakende reportages en internationaal bekroonde documentaires in. Onderwerpen die u aanbelangen, achtergrond bij de grote nieuwsfeiten, straffe undercoverreportages, maar evenzeer verhalen die simpelweg raken. Kortom, het beste van wat er op de internationale televisiemarkt te vinden is.  

Telefacts is er steeds op woensdag rond 22.30 bij vtm.

 

Extra