Marrakech

Marrakech wordt ‘de parel van Marokko’ genoemd. Deze historische ‘rode stad’, aan de voet van het Atlasgebergte, is een smeltkroes van Arabische, Afrikaanse en Berber-tradities en heeft alles om de westerse toerist in vervoering te brengen: de prachtige paleizen en palmentuinen, de wirwar van smalle straatjes in de oude medina, de kleurrijke markten, de handelaars, muzikanten, slangenbezweerders en acrobaten op het imposante Djemaa el Fna-plein. Marrakech is dan ook een toeristische topbestemming. Axel gaat naar Marrakech om deze oplichters te ontmaskeren. Hij láát zich oplichten, zodat het ons, de ‘gewone’ toeristen, niet meer hoeft te overkomen.

In Marrakech wordt aan toeristen een heel bijzondere olie verkocht: arganolie. De Marokkanen noemen deze olie ‘vloeibaar goud’, omdat het een duur, exclusief Marokkaans product is dat zeer moeizaam wordt gewonnen uit de pitten van vruchten van de arganboom (die alleen in Marokko voorkomt). Arganolie is zeldzaam en wordt gebruikt voor consumptie en cosmetische doeleinden. Vanwege het zeldzame karakter, de heilzame werking en de handmatige oogst en productie is arganolie duur: prijzen boven de 100 euro per liter zijn geen uitzondering. Logisch dus dat er veel namaakolie in omloop is. In de vele winkeltjes op en rond het bekende Djemaa el Fna-plein in het centrum van Marrakech wordt zogezegd authentieke arganolie verkocht, maar in werkelijkheid is het vaak een mix van (een beetje) arganolie en andere plantaardige oliën, zoals olijfolie of zonnebloemolie.

Arganolie is niet het enige Marokkaanse product waarmee in Marrakech gesjoemeld wordt om toeristen geld uit hun zakken te kloppen. Ook ‘authentieke’ Marokkaanse tapijten blijken vaak niet zo authentiek te zijn, vooral niet als ze een zekere leeftijd hebben. In de talrijke tapijtenwinkels in de medina van Marrakech worden heel veel oude tapijten aangeboden. Sommige tapijten zouden, volgens de verkopers, wel 200 jaar oud zijn. Maar dat is zeer onwaarschijnlijk: om te beginnen zijn dergelijke oude tapijten onbetaalbaar, en bovendien zouden ze, als ze echt zo oud zouden zijn, ergens in een museum liggen. De waarheid is dat veel verkopers hun nieuwe tapijten kunstmatig verouderen, door ze wekenlang buiten, in weer en wind, te laten hangen, of door ze op straat te leggen en auto’s erover te laten rijden, of door ze veelvuldig te wassen in een wasmachine met een hoop stenen, of door ze te behandelen met bijtende chemische producten. Zo lijken de tapijten oud, althans voor een leek. Goed opletten is dus de boodschap. En niet zomaar de eerste de beste verkoper vertrouwen. Wie een echt oud tapijt wil kopen, doet dat best bij een gereputeerde zaak of neemt iemand mee die iets van tapijten kent. Dat geldt trouwens niet alleen voor tapijten, maar ook voor andere artisanale producten, zoals aardewerk: ook nieuwe potten, vazen en schotels worden in Marrakech op grote schaal kunstmatig verouderd en voor veel geld aan toeristen verkocht.

Het Djemaa el Fna-plein is het centrale marktplein van Marrakech. 's Ochtends wordt hier een markt gehouden waar Marokkaanse producten worden verkocht, maar in de namiddag verandert het plein in een mierennest van mensen, een georganiseerde chaos. Tussen de duizenden bezoekers zijn heel wat curiositeiten te zien, zoals slangenbezweerders, jongens met apen die kunstjes doen, tandentrekkers, verhalenvertellers, acrobaten, gesluierde vrouwen die hennatatoeages zetten, waterverkopers in traditionele klederdracht en muzikanten. Rondom het plein bevinden zich restaurants en hotels. Het Djemaa el Fna-plein werd in 2001 toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het is voor toeristen een hele belevenis om over het plein te kuieren, je weet niet waar eerst te kijken - maar het kan ook heel vermoeiend zijn, omdat je voortdurend wordt aangeklampt door mannen en vrouwen die je vriendelijk uitnodigen om een foto van hen (of hun aap of slang) te nemen, maar daarna wel een forse fooi eisen.